Ông Hoàng Cả

Đứng đầu Thập Vị Quan Hoàng là Ông Hoàng Cả — dân gian còn gọi Quan Hoàng Quận — con trai cả của Vua Cha Bát Hải Động Đình. Trong điện thần Tứ Phủ, hàng Ông Hoàng đứng sau hàng Chầu Bà: mười vị hoàng tử tài hoa, khi sống là danh tướng danh nhân, khi hóa hiển thánh độ dân.

Tương truyền, Ông Hoàng Cả được Vua Cha giao trọng trách coi giữ sổ sách trên thiên đình — ghi chép công tội, xét duyệt sự vụ nơi thiên môn. Ngài ít khi rong chơi cõi trần như các em, quanh năm cần mẫn bên án thư chốn cửu trùng.

Bởi phận sự tối trọng ấy, giá Ông Hoàng Cả thuộc hàng hiếm gặp nhất trong các vấn hầu — con nhang đệ tử thường chỉ thỉnh vọng Ngài chứng đàn trong những đại lễ, chứ ít khi được chiêm ngưỡng Ngài giáng ngự. Sắc áo Ngài màu đỏ — sắc của Thiên phủ, đồng điệu với tòa Mẫu Đệ Nhất và Quan Lớn Đệ Nhất mà Ngài kề cận.

Ông Hoàng Cả không có đền thờ riêng nổi tiếng — Ngài được phối thờ trong hàng Quan Hoàng tại các đền phủ lớn khắp miền Bắc. Người hành hương dâng lễ hàng Hoàng ở đâu, cũng khởi đầu bằng nén nhang kính vọng người anh cả của mười vị hoàng tử ấy.

Văn thỉnh

Bóng trăng thanh ánh vàng phơi phới
Động Đình hồ Bát Hải Long Vương
Có ông Hoàng Quận phi phương
Khi thăng thượng giới đẹp duyên cưỡi rồng
Chầu vua Đế Thích chính cung
Bốn châu tám cõi tăng long có thừa
Kiềng vàng thẻ bạc thoi đưa
Đào tiên sớm đã báo hoa cửu trùng
Ngày lành giữa tháng quý đông
Tiêu phòng cửa sổ treo cung non đoài
Ông hoàng đẹp đẽ tốt tươi
Ngôi ở trên trời quyền trấn bốn phương
Mặt hồng mày liễu phi phương
Tuyết thua da trắng may nhường tóc xanh
Khăn điều áo ngự vàng anh
Trần phàm ai dễ hoạ tranh nào tầy
Vòng vàng nhẫn ngọc lồng tay
Cổ đeo kim khánh chân giầy thêu hoa
Vào chầu Thánh Mẫu, Vua Cha
Ra chầu tứ vị vua bà Cờn Môn
Mười phương đã nức tiếng đồn
Ai ai cũng sợ hoàng tôn uy hùng
Thánh bà ngự chỉ sắc phong
Quyền cai giám sát thanh đồng bốn phương
Dung nghi tướng mạo đường đường
Lầu vàng gác tía xạ hương trang hoàng
Tiểu tôi tấu vọng đức hoàng
Ngự về Phủ mẫu việc quan vui mừng
Đăng trà quả thực kính dâng
Đạo quan thái nữ chen chân đứng chầu
Sửa sang khăn ngự áo hầu
Lồng hương ánh bạc túi trầu cau non
Cỗ thờ dâng Đức Hoàng tôn
Đỏ tươi thạch lựu xanh non bích đào
Hoàng tôn ngự áo cẩm bào
Dường hoa mới nở như sao giữa trời
Anh hùng dậy tiếng nơi nơi
Tay tròn bút trúc miệng cười nở hoa
Dập dìu tiếng nhạc hoạ ca
Thỉnh đức Hoàng Quận ngự toà trang nghiêm trang
Khoan thai cười nói nhẹ nhàng
Tàn hương nước thải ông ban cho đồng
Hoàng về giáng ngự từ trung
Khuông phù đệ tử thiên xuân thọ trường

Toàn văn “Đức Hoàng Quận Văn”, 44 câu — bản sưu tầm lưu hành trong cộng đồng hát văn, khuyết danh, chép nguyên theo Bùi Hùng Thắng tổng hợp, 2016, tr.947–949.

Chú giải: “Động Đình hồ – Bát Hải Long Vương”: Ông Hoàng Cả là con cả Vua Cha Bát Hải Động Đình. “Vua Đế Thích”: vị vua cõi trời trong vũ trụ quan Phật–Đạo giao thoa. “Tiêu phòng”: phòng trát hồ tiêu của cung phi — từ cổ chỉ chốn cung cấm. “Non đoài”: núi phía tây (quẻ Đoài).