Chầu Năm Suối Lân
Công chúa lánh trần · Giữ cửa rừng Suối Lân
Chầu Năm Suối Lân là vị Thánh Chầu trấn giữ cửa rừng Suối Lân bên dòng sông Hóa, đất Hữu Lũng, Lạng Sơn — nơi núi rừng xứ Lạng trùng điệp một màu chàm xanh.
Tương truyền, Chầu vốn là công chúa triều Lê, chán cảnh phồn hoa nơi cung cấm, xin vua cha cho lánh về miền sơn cước. Nàng dựng am bên dòng suối Lân trong vắt, ngày ngày cùng dân bản khai khẩn nương rẫy, hái thuốc chữa bệnh, dạy người Tày người Nùng cách ăn ở thuận hòa với núi rừng.
Khi nàng hóa, dân bản lập đền thờ ngay cửa rừng. Tương truyền dòng suối Lân từ đó nước trong quanh năm, ai thành tâm lấy nước suối rửa mặt sẽ được Chầu ban cho sức khỏe, bệnh tật tiêu tan. Chầu hiển linh giữ yên bản mường, che chở khách qua rừng vượt suối.
Đền Chầu Năm nằm bên suối Lân, cạnh cầu Sông Hóa (Hữu Lũng, Lạng Sơn). Ngày tiệc Chầu là 20 tháng Năm âm lịch — mùa mưa rừng xứ Lạng, con nhang đệ tử về dâng lễ tạ ơn Bà Chúa cửa rừng.