Chầu Bảy Kim Giao

Chầu Bảy Kim Giao là vị Thánh Chầu trấn giữ vùng rừng Mỏ Bạch, đất Thái Nguyên — nơi những đồi chè xanh ngát trải dài dưới chân núi.

Tương truyền, Chầu là người con gái dân tộc thiểu số vùng Thanh Liên, Mỏ Bạch. Thuở giặc phương Bắc tràn sang, nàng đứng lên cùng dân làng đánh giặc giữ đất, lập nhiều công lớn. Bình yên trở lại, nàng ở lại dạy dân khai khẩn, trồng trọt — tương truyền chính nàng là người dạy dân trồng cây chè tuyết, thứ chè quý làm nên danh tiếng đất Thái Nguyên đến tận hôm nay.

Khi Chầu hóa, dân lập đền thờ nơi rừng Kim Giao. Đêm thanh vắng, người ta còn truyền rằng Chầu hiện về dạo chơi cùng các nàng tiên giữa rừng xanh, tiếng cười trong như suối. Giá Chầu Bảy hiếm khi về ngự đồng, nhưng lòng dân vùng chè vẫn đời đời hương khói.

Đền thờ chính của Chầu là đền Kim Giao — Kim Giao Linh Từ, còn gọi đền Mỏ Bạch (thành phố Thái Nguyên). Ngày tiệc Chầu là 21 tháng Bảy âm lịch. Dân gian có nơi quen gọi Ngài là "Chầu Bảy Tân La", song các cụ đồng đền vẫn nhắc: đền Tân La là nơi thờ Chầu Tám, gọi đúng phải là Chầu Bảy Kim Giao.